TCM Campus

Alle lessen   Module 7: Behandelen   Les 8

Module 7   Les 8   Wai Gan

Externe invasies behandelen

Hoe behandel je een pathogeen dat van buiten komt, en hoe verandert het behandelplan als het dieper gaat?

Na deze les kies je per pathogeen van buiten het principe en een voorbeeld van een puntkeuze, ken je per stadium van de Zes Stadia en per niveau van de Vier Niveaus het principe en de klassieke formule, en weet je bij welke koorts je niet behandelt maar verwijst.

buiten binnen Zes Stadia, Koude-ziekten Vier Niveaus, Hitte-ziekten Taiyang buitenkant ontsluiten Ma Huang Tang, Gui Zhi Tang Yangming Hitte klaren of afvoeren Bai Hu Tang, Da Cheng Qi Tang Shaoyang harmoniseren Xiao Chai Hu Tang Taiyin het Midden verwarmen Li Zhong Wan Shaoyin Yang redden of Yin voeden Si Ni Tang; Huang Lian E Jiao Tang Jueyin Hitte en Koude ordenen Wu Mei Wan Wei koel-scherp ontsluiten Yin Qiao San, Sang Ju Yin verkoudheid, begin van griep Qi Hitte klaren Bai Hu Tang; Long: Ma Xing Shi Gan Tang hoge koorts, dorst, zweten Ying terug naar het Qi-niveau Qing Ying Tang nachtkoorts, onrust, verward in de praktijk spoed Xue het Bloed koelen Xi Jiao Di Huang Tang bloedingen, vlekken, stuipen in de praktijk spoed
Schematisch. De Zes Stadia (boek: Zes Divisies) uit de Shang Han Lun, circa 200 n.Chr., voor Koude die naar binnen dringt; de Vier Niveaus uit de Wen Bing-school voor Hitte-ziekten. Gestippeld: lagen die elkaar overlappen (H45, p. 781). Formules leerboek.

Uit het hoofd

  • Eerst ontsluiten. Zit het pathogeen aan de buitenkant (rillen, drijvende pols), dan ontsluiten; niet versterken met de dief binnen; licht zweten, niet uitputten. ezelsbrug: eerst de dief eruit, dan de deur dicht.
  • Wind-Koude en Wind-Hitte (17). Basis LU7, LI4, BL12, GB20. Koude: Ma Huang Tang zonder zweten, Gui Zhi Tang met licht zweten. Hitte: plus LI11, TE5, GV14; Yin Qiao San, bij hoest Sang Ju Yin. ezelsbrug: Koude warm-scherp, Hitte koel-scherp.
  • De andere pathogenen. Wind-Water: ontsluiten en water laten lopen (LU7, LI6, CV9). Zomerhitte: klaren, Vocht en Qi sparen (LI11, GV14, PC6). Vocht: transformeren (SP9, ST36, CV12). Droogte: bevochtigen (LU7 met KI6, SP6). Vuur: klaren en ontgiften (LI11, GV14; Huang Lian Jie Du Tang).
  • Zes Stadia. Taiyang ontsluiten (Ma Huang Tang, Gui Zhi Tang); Yangming klaren of afvoeren (Bai Hu Tang, Da Cheng Qi Tang); Shaoyang harmoniseren (Xiao Chai Hu Tang); Taiyin verwarmen (Li Zhong Wan); Shaoyin Yang redden of Yin voeden (Si Ni Tang, Huang Lian E Jiao Tang); Jueyin Wu Mei Wan. ezelsbrug: openen, klaren, scharnieren; verwarmen, redden, ordenen.
  • Vier Niveaus. Wei: Yin Qiao San. Qi: Bai Hu Tang, bij de Long Ma Xing Shi Gan Tang. Ying: Qing Ying Tang, de Hitte terug naar het Qi-niveau. Xue: Xi Jiao Di Huang Tang, het Bloed koelen. ezelsbrug: ontsluiten, klaren, terugduwen, koelen.
  • Punten per laag. Buitenkant LU7 met LI4; Yangming LI11, LI4, ST44, GV14; Shaoyang TE5 met GB34; Taiyin CV12, ST36, BL20 met moxa. ezelsbrug: hand en voet van hetzelfde niveau.
  • Rode vlag. Koorts met nekstijfheid, sufheid, vlekken die niet wegdrukken of benauwdheid; koorts bij een zuigeling, een kwetsbare oudere of na een tropenreis; hitte met verwardheid: 112 of dezelfde dag.

De rest van deze les is naslag.

Externe invasies behandelen: Hoe behandel je een pathogeen dat van buiten komt, en hoe verandert het behandelplan als het dieper gaat?
Het schema als afbeelding, om te bewaren of te delen

Drie oefenvragen uit deze les

Bij welk beeld past Ma Huang Tang?
  1. Yangming-kanaal, veel zweten
  2. Taiyang, Koude, geen zweet
  3. Taiyang, Wind, licht zweten

Antwoord: Taiyang, Koude, geen zweet. Ma Huang Tang opent een dichte buitenkant. Bij licht zweten Gui Zhi Tang, bij de vier groten Bai Hu Tang.

Welk principe hoort bij Shaoyang?
  1. Afvoeren via de darm
  2. Zweten opwekken
  3. Harmoniseren

Antwoord: Harmoniseren. Het scharnier, half buiten, half binnen: niet zweten en niet afvoeren, maar harmoniseren met Xiao Chai Hu Tang.

Wat zijn de vier groten van het Yangming-kanaalpatroon?
  1. Hoge koorts, veel zweten, grote dorst, grote pols
  2. Afwisselend koud en warm, bittere smaak, misselijk, vol onder de ribben
  3. Rillen, stijve nek, hoofdpijn, geen zweet

Antwoord: Hoge koorts, veel zweten, grote dorst, grote pols. Rillen, stijve nek, hoofdpijn en geen zweet is Taiyang; afwisselend koud en warm met een bittere smaak, misselijkheid en volheid onder de ribben is Shaoyang.

De rest van deze les

In de cursus volgen de uitleg in stappen, 16 oefenvragen met casussen, 21 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 7: Behandelen.