Alle lessen Module 4: Diagnostiek Les 1
Kijken: Geest, lichaam en gedrag
Wat zie je al voordat iemand iets zegt, en hoeveel mag je daarop bouwen?
Na deze les beoordeel je de Shen in vier graden, lees je bouw en lichaamstype naar de Vijf Fasen, duid je houding en beweging met de Acht Principes, herken je wat bij binnenkomst eerst naar de arts moet, en weet je welke observaties twee behandelaars hetzelfde zien.
Uit het hoofd
- Drie lagen. Gedrag, lichaam, Geest: van de deur naar de stoel naar de ogen; ezelsbrug: eerst hoe, dan wat, dan wie.
- De Shen zie je aan drie G's. Glinstering in de ogen, glans op het gelaat, een helder gesprek; ezelsbrug: glinstering, glans, gesprek.
- Vier graden (leerboek). Shen aanwezig: gunstig. Weinig Shen: leegte, herstelbaar. Shen verloren: ernstig. Valse Shen: een plotse opleving bij iemand die ernstig ziek is, een slecht teken; ezelsbrug: de kaars die nog één keer opvlamt.
- Bouw. Stevig: Qi en Bloed ruim. Zwak en mager: leegte. Dik en slap: Qi-leegte met Vocht (boek: Damp) of Slijm. Mager en droog: Yin- of Bloed-leegte, vaak met Hitte; ezelsbrug (later gezegde): dik heeft veel Slijm, mager veel Vuur.
- Vijf typen (Ling Shu 64). Hout: lang gezicht, rechte romp, groenig. Vuur: smal gezicht, beweeglijk, rood. Aarde: rond gezicht, grote buik, stevige benen, geel. Metaal: vierkant gezicht, kleine schouders, bleek. Water: groot hoofd, lange rug, donker; ezelsbrug: lat, vlam, bol, blok, golf.
- Gedrag. Snel, onrustig, gestrekt, dekens eraf: Yang, Hitte, Volte (boek: Exces). Traag, stil, opgerold, toegedekt: Yin, Koude, Leegte. Wat onwillekeurig beweegt: Wind; ezelsbrug: wie warm is gaat open liggen, wie koud is rolt zich op.
- Rode vlag. Plots een scheve mond of halfzijdige uitval, verward of suf, een insult: 112. Ongewild mager worden of een nieuw trillen: huisarts.
De rest van deze les is naslag.
Drie oefenvragen uit deze les
Aan welke drie dingen zie je de Shen het duidelijkst?
- De kleur van het tonglichaam, de pols en de klank van de stem
- Glinstering in de ogen, glans op het gelaat, een helder gesprek
- Lengte, gewicht en lichaamstype
Antwoord: Glinstering in de ogen, glans op het gelaat, een helder gesprek. Ogen, gelaat en de helderheid van geest: glinstering, glans, gesprek. Tong en pols zijn eigen onderzoeken; lengte en type horen bij het lichaam.
Casus. Man van 78, al weken bedlegerig en nauwelijks aanspreekbaar, is vandaag ineens helder, vraagt om zijn lievelingseten en heeft een blos op de wangen. Hoe leest het leerboek dit?
- Weinig Shen: leegte van Qi en Bloed, herstelbaar
- Valse Shen: waarschuw de arts en de familie
- Shen aanwezig: een gunstig teken, hij knapt op
Antwoord: Valse Shen: waarschuw de arts en de familie. Een plotse opleving bij een ernstig zieke, terwijl de andere tekens niet meegaan, heet valse Shen: het laatste Yang dat zich losmaakt, een ongunstig teken. Echt herstel gaat geleidelijk en in alle tekens tegelijk; weinig Shen is dof en traag, geen plotse opleving.
Een cliënt ligt opgerold op de behandeltafel, vraagt om een deken en draait zijn gezicht naar de muur. Welke richting?
- Yin: Koude en Leegte
- Wind: wat onwillekeurig beweegt
- Yang: Hitte en Volte
Antwoord: Yin: Koude en Leegte. Opgerold, toegedekt, naar de muur: Yin. Wie warm is, gaat gestrekt liggen en gooit de dekens eraf. Wind is wat onwillekeurig beweegt of trilt; dat zie je hier niet.
De rest van deze les
In de cursus volgen de uitleg in stappen, 14 oefenvragen met casussen, 21 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 4: Diagnostiek.