TCM Campus

Alle lessen   Module 8: Kliniek   Les 6

Module 8   Les 6   Bi Zheng

Pijn en Bi-syndromen

Waar het vrij stroomt, is geen pijn: wat blokkeert de stroom, welke pijn hoort eerst bij de arts, en wat weet je van het effect?

Na deze les noem je de rode vlaggen bij pijn in gewrichten, spieren en rug, lees je aan de pijn welk pathogeen of welk tekort de stroom blokkeert, kies je een principe per type Bi, en zeg je per pijnindicatie hoe sterk het bewijs is. De stof valt buiten de Grondslagen: leerboek, met PubMed.

Eerst: is het een rode vlag? heet gewricht met koorts, nieuwe stijfheid na je vijftigste, nachtpijn, uitval, tekenbeet VOLTE: IETS BLOKKEERT LEEGTE: TE WEINIG OM TE STROMEN Wind zwervend, wisselt van plek Koude hevig, krampend, wil warmte Vocht zwaar, gezwollen, stijf Hitte rood, heet, brandend Qi-stagnatie opgezet, wisselt met stemming Bloedstase stekend, vast, 's nachts 痹 Bi: de stroom zit vast geen stroom, dan pijn Qi en Bloed leeg zeurend, moe, beter van rust Lever-Bloed leeg krampen, tintelingen, pezen Nier leeg zwakke rug en knieën Druk erop volte wordt erger, leegte wordt beter Chronisch: Slijm en Bloedstase zetten zich vast in het gewricht, vaak op een leegte van Lever en Nier; principe: verdrijven én versterken
Leerboek. Wind, Koude, Vocht en Hitte zijn de vier typen Bi (patroon 19 uit module 1); Qi-stagnatie en Bloedstase zijn patroon 1 en 18. Schematisch.

Uit het hoofd

  • Rode vlaggen bij pijn. Heet, gezwollen gewricht, zeker met koorts; nieuwe stijfheid van schouders en heupen na je vijftigste, met hoofdpijn of kauwpijn dezelfde dag; ochtendstijfheid langer dan een uur in meerdere gewrichten; nachtpijn met afvallen of kanker; uitval of plasproblemen bij rugpijn; een groeiende rode kring na een tekenbeet. ezelsbrug: heet, oud, stijf, nacht, uitval, teek.
  • Su Wen 43. Wind, Koude en Vocht komen samen en vormen Bi; overheerst Wind, dan zwerft de pijn; overheerst Koude, dan doet het hevig pijn; overheerst Vocht, dan zit het vast. Hitte-Bi is rood en heet. ezelsbrug: Wind wandelt, Koude klemt, Vocht weegt, Hitte gloeit.
  • Pijn lezen. Opgezet en wisselend: Qi-stagnatie; stekend, vast, 's nachts: Bloedstase; zeurend en beter van rust: leegte; trekkend met krampen en tintelingen: Lever-Bloed-leegte. ezelsbrug: druk erop maakt volte erger en leegte beter.
  • Principe per type. Wind: Wind verdrijven en het Bloed voeden en bewegen; Koude: verwarmen, moxa; Vocht: Vocht afvoeren, Milt versterken; Hitte: Hitte klaren; chronisch: Slijm oplossen, Bloed bewegen, Lever en Nier voeden. ezelsbrug (leerboek): wie Wind behandelt, behandelt eerst het Bloed.
  • Formules (leerboek). Fang Feng Tang (Wind), Wu Tou Tang (Koude; aconiet), Yi Yi Ren Tang (Vocht), Bai Hu Jia Gui Zhi Tang (Hitte), Shen Tong Zhu Yu Tang (Bloedstase), Du Huo Ji Sheng Tang (chronisch met Lever- en Nier-leegte; Xi Xin).
  • Punten als leerstof. Lokaal plus distaal op het kanaal; GB34 Hui van de pezen, BL11 Hui van de botten, BL17 Hui van het Bloed; BL17 en SP10 bij Wind, moxa bij Koude, ST36 en SP9 bij Vocht, GV14 en LI11 bij Hitte.
  • Bewijs. Chronische pijn: 0,5 SD tegen niets, 0,2 tegen sham (klasse I); lage rugpijn en knieartrose: tegen sham niet klinisch relevant (III); nek: kort beter dan sham (I); fibromyalgie: niet beter dan sham (III); ischias: één positieve trial (II). ezelsbrug: tegen niets een halve, tegen sham een vijfde.

De rest van deze les is naslag.

Pijn en Bi-syndromen: Waar het vrij stroomt, is geen pijn: wat blokkeert de stroom, welke pijn hoort eerst bij de arts, en wat weet je van het effect?
Het schema als afbeelding, om te bewaren of te delen

Drie oefenvragen uit deze les

Casus. Man van 58 wordt 's nachts wakker met een rode, hete, gezwollen grote teen; aanraken van het laken doet al pijn. Geen koorts. Wat eerst?
  1. Dezelfde dag naar de huisarts: jicht of infectie
  2. Eerst Hitte klaren met GV14 en LI11, dan afwachten
  3. Binnen een week de huisarts; er is geen koorts

Antwoord: Dezelfde dag naar de huisarts: jicht of infectie. Een acuut heet gewricht is eerst een medische vraag, dezelfde dag: jicht is het meest waarschijnlijk, een septische artritis moet eruit. Ook zonder koorts geldt dezelfde dag; koorts maakt het alleen dringender. In TCM-taal heet het Hitte-Bi, maar pas na de arts.

Casus. Vrouw van 72: sinds drie weken stijve, pijnlijke schouders en heupen, vooral 's ochtends, en sinds gisteren hoofdpijn aan de slaap en pijn bij kauwen. Wat doe je?
  1. Binnen een week de huisarts voor de stijfheid
  2. Eerst Wind-Bi behandelen; het zit in meerdere gewrichten
  3. Dezelfde dag naar de huisarts

Antwoord: Dezelfde dag naar de huisarts. Nieuwe stijfheid van schouders en heupen na je vijftigste is PMR tot het tegendeel bewezen is; hoofdpijn en kauwpijn erbij wijzen op reuscelarteriitis, met risico op blindheid. Daarom dezelfde dag, niet binnen een week.

Wat zegt Su Wen 43 over de drie pathogenen van Bi?
  1. Wind: hevige pijn; Koude: het zit vast; Vocht: de pijn zwerft rond
  2. Wind: de pijn zwerft; Koude: hevige pijn; Vocht: het zit vast
  3. Wind: het zit vast; Koude: de pijn zwerft; Vocht: het brandt

Antwoord: Wind: de pijn zwerft; Koude: hevige pijn; Vocht: het zit vast. Wind, Koude en Vocht komen samen; de overheersende bepaalt het type: zwervend, pijnlijk, vastzittend. Brandend, rood en heet is Hitte-Bi.

De rest van deze les

In de cursus volgen de uitleg in stappen, 14 oefenvragen met casussen, 19 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 8: Kliniek.

Probeer drie lessen gratisBekijk de cursus