Alle lessen Module 1: Fundamenten Les 8
Relaties en combinaties
Hoe wordt één patroon er twee, en welke behandel je eerst?
Hoe hangen de negentien patronen samen? Na deze les teken je de zes ketens uit het hoofd, scheid je wortel en tak, en herken je zeven bijpatronen met hun formule.
Uit het hoofd
- Zes ketens. 1 Lever-Qi-stagnatie leidt tot Lever overheerst Milt; 2 Nier-Yin-leegte leidt tot Lever-Yang-stijging; 3 Milt-Qi-leegte geeft Vocht, Vocht geeft Slijm; 4 Qi-stagnatie leidt tot Bloedstase; 5 langdurige Hitte leidt tot Yin-leegte; 6 Milt-Qi-leegte geeft Bloed-leegte, die geeft Hart-Bloed-leegte. ezelsbrug: stress drukt op de buik (1) en stremt het Bloed (4); een zwakke Milt maakt Slijm (3) en te weinig Bloed (6); Hitte vreet Yin (5); lege Nier, stijgend Yang (2).
- Twee wortels, vier takken. Lever-Qi-stagnatie voedt keten 1 en 4, Milt-Qi-leegte keten 3 en 6; daarom altijd vragen naar stress en spijsvertering.
- Wortel en tak. Acuut eerst de tak, chronisch de wortel, vaak beide tegelijk. De tak is vaak een volte, de wortel vaak een leegte; Lever-Qi-stagnatie is de uitzondering: volte én wortel. ezelsbrug: 本 ben is een boom, 木, met een streep bij de wortel.
- Wortel van Lever-Yang-stijging. Yin- of Bloed-leegte; de tong volgt de wortel: rood met weinig beslag is Yin, bleek en dun is Bloed.
- Herkennen, met formule. Milt-Qi-verzakking: Bu Zhong Yi Qi Tang; Milt houdt Bloed niet vast: Gui Pi Tang; Slijm verstoort de Shen: Wen Dan Tang; Voedselstagnatie: Bao He Wan. Zonder vaste formule: Nier-Jing-leegte, Maag-Hitte, Lever-Wind. ezelsbrug: Bu Zhong tilt het midden op, Gui Pi gaat terug naar de Milt.
- Vijf assen, tien relaties (H12). Assen: Lever en Milt, Hart en Nier, Long en Nier, Milt en Nier, Hart en Milt. Tien: vijf organen, elk met de vier andere.
De rest van deze les is naslag.

Drie oefenvragen uit deze les
Casus. Man van 41, drukke baan. Al jaren gespannen schouders, zucht veel, prikkelbaar. Sinds een half jaar buikpijn en wisselende ontlasting, erger in drukke weken. Pols links gespannen, rechts zwak.
- Keten 1: Lever-Qi-stagnatie leidt tot Lever overheerst Milt
- Keten 3: Milt-Qi-leegte geeft Vocht, Vocht geeft Slijm
- Keten 4: Qi-stagnatie leidt tot Bloedstase
Antwoord: Keten 1: Lever-Qi-stagnatie leidt tot Lever overheerst Milt. Eerst het Lever-beeld (spanning, zuchten, prikkelbaar: patroon 1), daarna de buik die met de stress meebeweegt: patroon 5. De pols tekent de as: wiry links bij de Lever, zwak rechts bij de Milt. Geen zwaarte of slijm (keten 3), geen vaste stekende pijn (keten 4).
Casus. Vrouw van 38, al tien jaar PMS met gespannen borsten en stemmingswisselingen. Nu stekende menstruatiepijn op één vaste plek, met donkere stolsels. Tong paarsig aan de zijkanten.
- Keten 1: Lever-Qi-stagnatie leidt tot Lever overheerst Milt
- Keten 5: langdurige Hitte leidt tot Yin-leegte
- Keten 4: Qi-stagnatie leidt tot Bloedstase
Antwoord: Keten 4: Qi-stagnatie leidt tot Bloedstase. Jarenlange stagnatie stremt het Bloed: gefixeerde stekende pijn, donkere stolsels, een paarse tong (patroon 18). Paars aan de zijkanten wijst op de zone van Lever en Galblaas. Nieuwe of toenemende menstruatiepijn: eerst endometriose of myomen laten uitsluiten.
Casus. Man van 55, jaren veel alcohol en pittig eten, vroeger vaak rood aangelopen en driftig. Nu nachtzweten, een droge mond 's nachts, warme voetzolen. Tong rood, in het midden geschild.
- Keten 5: langdurige Hitte leidt tot Yin-leegte
- Keten 2: Nier-Yin-leegte leidt tot Lever-Yang-stijging
- Keten 6: Milt-Qi-leegte geeft Bloed-leegte
Antwoord: Keten 5: langdurige Hitte leidt tot Yin-leegte. Jaren Volle Hitte verbruikt de Yin. Een geschilde tong is Yin-leegte van Maag of Nier, hier in het midden: de Maag. De volte heeft een nieuwe wortel gemaakt. Bij alcohol en nachtzweten hoort ook een gewone check: leverwaarden, en bij afvallen de B-symptomen.
De rest van deze les
In de cursus volgen de uitleg in stappen, 26 oefenvragen met casussen, 25 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 1: Fundamenten.