Alle lessen Module 8: Kliniek Les 4
Spijsvertering
Pijn die beter wordt van eten of erger, brandend of krampend, ontlasting waterig of droog: welke vragen scheiden de patronen van Maag en Darm?
Na deze les ken je de alarmsignalen bij buikklachten, leg je uit wat dalen en stijgen betekenen, onderscheid je de patronen van de Maag en van de Darmen met tong, pols en principe, leg je een voorbeeld van een puntkeuze uit, en weet je bij welke buikklacht acupunctuur beter is dan sham en bij welke niet.
Uit het hoofd
- Alarmsignalen. Slikklachten, bloed of koffiedik braken, zwarte of bloederige ontlasting, afvallen, aanhoudend braken, bloedarmoede, nieuwe klachten na je vijftigste, darmkanker in de familie, nachtelijke diarree. ezelsbrug: slikken, bloed, gewicht, braken, leeftijd, familie, nacht.
- Acute buik en het hart. Hevige pijn met een harde buik, geen ontlasting of winden meer, koorts: spoed. Drukkende pijn in de bovenbuik met zweten of kortademigheid kan een hartinfarct zijn: 112.
- Dalen en stijgen. Maag-Qi stijgt: misselijk, boeren, braken. Milt-Qi zakt: diarree, verzakking.
- Vier vragen. Eten en druk (beter is leeg, erger is vol); warmte (brandend is Hitte, krampend en beter van warmte is Koude); spanning (de Lever); ontlasting.
- De Maag. Vuur: brandend, honger, slechte adem, geel beslag. Yin-leegte: dof brandend, droge mond, geen beslag in het midden. Koude: krampend, beter van warmte, wit beslag. Voedselretentie: vol, zuur, beter na braken. Lever valt Maag aan: boeren, zuur, bij stress, wiry.
- De Darmen. Vocht-Hitte: stinkend, slijm, branderig. Yang-leegte: waterig, vroeg in de ochtend. Lever overheerst Milt: pijn en aandrang bij stress, beter na de ontlasting. Obstipatie: droog (Hitte, Yin of Bloed), moeizaam en opgeblazen (Qi-stagnatie), geen kracht (Qi-leegte).
- Bewijs. Tegen sham beter: postprandiaal distress-syndroom (83 tegen 52 procent, Yang 2020) en ernstige obstipatie (31 tegen 12, Liu 2016). Niet beter: prikkelbaredarmsyndroom (Manheimer 2012). Hypnotherapie bij PDS: 41 tegen 17 procent (Flik 2019).
De rest van deze les is naslag.
Drie oefenvragen uit deze les
Casus. Vrouw van 61 met diabetes: sinds een uur een drukkend gevoel in de bovenbuik, misselijk, bezweet, kortademig. Wat doe je?
- PC6 voor de misselijkheid, dan afwachten
- Maag-Qi laten dalen en morgen evalueren
- 112: dit kan een hartinfarct zijn
Antwoord: 112: dit kan een hartinfarct zijn. Een hartinfarct presenteert zich bij vrouwen en mensen met diabetes vaak als maagklacht. Spoed gaat voor elk patroon.
Casus. Man van 66: sinds twee maanden moeite met slikken en vijf kilo afgevallen. Wat is dit eerst?
- Een alarmsignaal: snel naar de huisarts
- Maag-Yin-leegte met een droge mond en keel
- Lever-Qi-stagnatie met een brok in de keel
Antwoord: Een alarmsignaal: snel naar de huisarts. Slikklachten en afvallen zijn alarmsignalen voor slokdarm- of maagkanker: snel naar de huisarts. Een brok in de keel of een droge keel verklaart geen vijf kilo gewichtsverlies.
Wat betekent in TCM-taal 'de Maag-Qi stijgt'?
- Misselijkheid, boeren, braken
- Diarree en verzakking van organen
- Honger, dorst en een slechte adem
Antwoord: Misselijkheid, boeren, braken. De Maag hoort te laten dalen. Gaat zijn Qi omhoog, dan komt het eten terug. Zakt de Milt-Qi, dan diarree en verzakking. Honger, dorst en een slechte adem horen bij Maag-Vuur.
De rest van deze les
In de cursus volgen de uitleg in stappen, 16 oefenvragen met casussen, 15 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 8: Kliniek.