TCM Campus

Alle lessen   Module 5: Patronen   Les 2

Module 5   Les 2   Yin Yang en Qi Ji

Yin-Yang-disharmonie en het Qi-mechanisme

Waarom koelt een acupuncturist niet altijd als het warm is, en wat gebeurt er als het Qi de verkeerde kant op gaat?

Twee kaarten van dezelfde ziekte: Yin-Yang zegt hoeveel, het Qi-mechanisme zegt welke kant op. Na deze les volg je hoe de vier onevenwichten in elkaar overgaan, pas je de klassieke regel toe voor koelen dat niet werkt, benoem je de vijf stoornissen van het Qi-mechanisme per orgaan, en lees je emoties en klimaat als richtingen. Module 1, les 2 en module 2, les 12 zijn de basis. Volte heet in het boek Exces (Yang-volte is daar Yang Exces) en Vocht heet Damp.

Hoeveel: Yin en Yang Welke kant op: het Qi Yang-volte Volle Hitte Yin-leegte Lege Hitte Yin-volte Volle Koude Yang-leegte Lege Koude verbruikt de Yin Yang stijgt los schaadt de Yang laat Yin ophopen boven: warm onder: koud rood vlak vol, blauw vlak leeg; rode rand Hitte, blauwe rand Koude Qi stijgen Lever, Milt, Nier-Water fout: verzakt, of stijgt te ver dalen Long, Maag, Hart-Vuur fout: rebellie, gaat omhoog binnen Nier ontvangt fout: adem blijft hoog buiten Long, poriën fout: te dicht, te open staat stil: stagnatie
Schematisch, eigen ordening naar H28 (transformatie en interactie, p. 420) en H29 (stijgen en dalen p. 426, binnengaan en buitengaan p. 432). Organen per richting zijn leerboek.

Uit het hoofd

  • Vier onevenwichten, vier overgangen. Yang-volte (Volle Hitte) verbruikt de Yin; Yin-volte (Volle Koude) schaadt de Yang; Yang-leegte laat Yin ophopen als Koude en water; Yin-leegte laat de Yang los, die stijgt. ezelsbrug: te veel van de een vreet de ander; te weinig van de een laat de ander vrij.
  • Su Wen 74: koelen dat niet werkt. Koel je en blijft het heet, zoek het in de Yin; verwarm je en blijft het koud, zoek het in de Yang. Wang Bing: versterk de bron van het Water, versterk de bron van het Vuur. ezelsbrug: blijft het heet na koelen, dan is het Lege Hitte.
  • Su Wen 5: het uiterste slaat om. Extreme Yang wordt Yin, extreme Yin wordt Yang: koude handen bij hoge koorts (valse Koude). Kijk naar de kern, niet naar de randen.
  • Vijf stoornissen van het Qi-mechanisme. Stagnatie (zit vast), rebellie (gaat omhoog wat moet dalen), verzakking (zakt wat moet stijgen), afsluiting (slaat dicht), ontsnapping (lekt weg). ezelsbrug: vast, omhoog, omlaag, dicht, weg; de laatste twee zijn spoed.
  • De vier assen. Lever op, Long neer; Milt helder op, Maag troebel neer; Hart-Vuur neer, Nier-Water op; Long laat dalen, Nier ontvangt. Elk patroon met rebellie of verzakking is één van die assen omgekeerd.
  • Su Wen 39: negen bewegingen. Woede omhoog, vreugde vertraagt, verdriet lost op, angst omlaag, schrik verwart, piekeren knoopt; Koude trekt samen, Hitte laat ontsnappen, overwerk verbruikt. ezelsbrug: zes gevoelens, twee klimaten, één leefstijl.
  • In en uit. Te dicht: Wind-Koude, geen zweet; te open: spontaan zweten, Wei-Qi-leegte; klemt in het scharnier: afwisselend koud en warm (Shao Yang). ezelsbrug: deur dicht, deur open, deur klemt.

De rest van deze les is naslag.

Yin-Yang-disharmonie en het Qi-mechanisme: Waarom koelt een acupuncturist niet altijd als het warm is, en wat gebeurt er als het Qi de verkeerde kant op gaat?
Het schema als afbeelding, om te bewaren of te delen

Drie oefenvragen uit deze les

Casus. Man van 40, twee weken hoge koorts gehad; nu droge mond, dorst, 's nachts warm. Tong rood met dun, geschilferd geel beslag; pols snel en dunner dan vorige week. Wat is er gebeurd?
  1. Zuivere Lege Hitte: alleen Yin voeden
  2. Volle Koude heeft de Yang geschaad
  3. Volle Hitte heeft de Yin verbruikt

Antwoord: Volle Hitte heeft de Yin verbruikt. Het gele beslag zegt dat er nog Hitte is, het geschilferde beslag en de dunnere pols dat de Yin is aangevreten. Twee staven verkeerd: twee principes, klaren én voeden. Zuivere Lege Hitte heeft geen geel beslag na weken koorts; Volle Koude geeft geen rode tong met dorst.

Casus. Vrouw van 49 dronk weken koelende thee tegen opvliegers. De opvliegers blijven, ze krijgt een koude maag en dunne ontlasting. Tong rood zonder beslag. Wat zegt Su Wen 74?
  1. Blijft het heet na koelen, zoek het in de Yin
  2. Koel harder, de Hitte is nog niet weg
  3. Het uiterste slaat om: Hitte wordt Koude

Antwoord: Blijft het heet na koelen, zoek het in de Yin. Su Wen 74: koel je en blijft het heet, zoek het in de Yin. Lege Hitte: er was geen Hitte om weg te halen, dus harder koelen schaadt alleen de Milt. Yin voeden is het principe; de Milt verdient nu ook zorg. Dat het uiterste omslaat, is Su Wen 5.

Casus. Man van 72, kouwelijk, enkels gezwollen, plast 's nachts vaak en helder. Tong bleek, nat, gezwollen met wit beslag; pols diep en traag. Hart, nieren en medicatie zijn nagekeken. Welke mengvorm?
  1. Yang-leegte die Yin laat ophopen
  2. Volle Hitte met Yin-leegte
  3. Yin-leegte met stijgend Yang

Antwoord: Yang-leegte die Yin laat ophopen. Te weinig vuur (kou, heldere urine, diepe trage pols) en wat niet omgezet wordt, hoopt zich op (oedeem, natte tong). Verwarmen én water afvoeren.

De rest van deze les

In de cursus volgen de uitleg in stappen, 16 oefenvragen met casussen, 17 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 5: Patronen.

Probeer drie lessen gratisBekijk de cursus